Biurko w pokoju lub kąciku ucznia jest jednym z najważniejszych, jak i najbardziej wymagających pod względem ergonomii i wyposażenia miejsc w całym domu czy mieszkaniu, stanowiąc swoiste centrum dowodzenia dziecięcą i młodzieżową przestrzenią. To miejsce dynamiczne, zmieniające swoje funkcje w trakcie dnia - od strefy pisania i czytania, przez centrum multimedialnej rozrywki, aż po przestrzeń kreatywną, w której powstają rysunki, modele czy projekty. W takim wielofunkcyjnym miejscu właściwie dobrane oświetlenie odgrywa rolę absolutnie kluczową. Tymczasem wielu rodziców podczas aranżacji kącika do nauki koncentruje się na wyborze ergonomicznego krzesła, biurka z regulacją wysokości, z dbałością o ich design i estetykę, lampkę biurkową traktując często jako drugorzędny dodatek, co stanowi duży błąd, ponieważ niewłaściwe oświetlenie stanowiska pracy to główna przyczyna ciągłego zmęczenia oczu, bólu głowy, jak i problemów z koncentracją czy gwałtownego rozwoju wad wzroku, w tym krótkowzroczności u dzieci i młodzieży. Wybór dobrej lampki na biurko nie jest więc jedynie kwestią estetyki, ale dbania o zdrowie i ergonomię nauki i pracy. Jak pod względem technicznym, konstrukcyjnym i biologicznym dobrać oświetlenie zadaniowe, które stworzy optymalne warunki do rozwoju dziecka? Podpowiadamy.
Jakie parametry światła są kluczowe w oświetleniu biurka ucznia?
W czasach dominacji technologii LED w źródłach światła, parametry techniczne ukryte na spodzie opakowania lub w specyfikacji technicznej lampki odgrywają ważniejszą rolę niż sama forma lampki, jej kształt, faktura czy użyte materiały. Żeby lampka dla ucznia spełniała swoje zadanie, to jej światło musi posiadać odpowiednie parametry fizyczne.
Podstawowym parametrem jest tu natężenie światła, tymczasem częstym błędem jest utożsamianie jasności lampki z jej mocą wyrażaną w Watach (W). Natomiast w przypadku technologii LED kluczowe są lumeny, które określają ilość emitowanego światła oraz luksy określające natężenie światła, które pada na konkretną powierzchnię, przy czym jeden luks to jeden lumen na metr kwadratowy. Zgodnie z europejskimi normami dotyczącymi oświetlenia miejsc pracy, natężenie światła na powierzchni biurka podczas czytania, pisania i pracy manualnej powinno wynosić przynajmniej 500 luksów. Najlepiej zatem postawić na lampkę, która generuje strumień świetlny na poziomie między 400 a 700 lumenów. Taka wyższa wartość pozwala na swobodną pracę bez konieczności przysuwania źródła światła bezpośrednio do zeszytu czy książki.
Kolejna kwestia przy wyborze lampki biurkowej dla ucznia to temperatura barwowa wyrażana w Kelwinach. Ma ona bezpośredni wpływ na układ nerwowy dziecka poprzez stymulację wydzielania kortyzolu odpowiedzialnego za pobudzenie oraz melatoniny wpływającej na sen. Najlepiej, aby lampka posiadała możliwość płynnej regulacji temperatury barwowej, jeśli jednak nie ma takiej możliwości, najlepszym wyborem będzie światło neutralne, zapewniające optymalny balans.
Jakie parametry wpływają na zdrowie narządu wzroku?
Niskiej jakości lampki biurkowe LED mogą emitować światło, które na poziomie podświadomym niszczy wzrok dziecka. Zatem wybierając konkretny produkt, należy bezwzględnie sprawdzić, czy nie zachodzą w nim dwa szkodliwe zjawiska. Pierwszym z nich jest efekt tętnienia czy inaczej migotania, które jest niewidoczne dla ludzkiego oka, a jednak oddziałuje na jego zdrowie – mózg dziecka oraz mięśnie rzęskowe oka nieustannie to migotanie rejestrują, a to oznacza, że pracują w trybie stałego przeciążenia, w efekcie czego dziecko zaczyna skarżyć się na nagłe bóle głowy, pieczenie i łzawienie oczu, jak i znaczny spadkiem koncentracji już po kilkunastu minutach korzystania ze światła na biurku.
Drugie zjawisko to przekłamania w odwzorowywaniu barw. Istnieje wskaźnik oddawania barw (CRI), który określa, jak naturalnie wyglądają kolory w świetle sztucznym w porównaniu do światła słonecznego, którego wskaźnik wynosi 100. Dla ucznia korzystającego z kolorowych książek, map, rysującego czy malującego, taki wskaźnik powinien wynosić 90, ponieważ CRI poniżej 80 powoduje, że barwy są przekłamane, zasinione, rozmyte i pozbawione nasycenia, a to zmusza wzrok do dodatkowego wysiłku, jeśli chodzi o akomodację, jak i pociąga za sobą szybsze zmęczenie psychiczne.
Jak powinna być skonstruowana lampka biurkowa dla ucznia?
Dzieci szybko rosną, a typ ich pracy przy biurku zmienia się wraz z ich rozwojem. Optymalnym rozwiązaniem staje się tu młodzieżowa lampka biurkowa o zaawansowanej ergonomii konstrukcyjnej. Przede wszystkim dobra lampka na biurko ucznia musi posiadać regulację ramienia, pozwalając dzięki temu na dopasowanie wysokości źródła światła, przy optymalnej odległości klosza od powierzchni biurka wynoszącej między 35 a 50 cm, jak i możliwość zmiany kąta nachylenia tak, aby strumień światła z lampki był skierowany bezpośrednio na blat, zeszyt lub klawiaturę, a nie w oczy dziecka. Zatem klosz lampki dla ucznia powinien dokładnie zasłaniać diody LED przed bezpośrednim wzrokiem ucznia siedzącego na krześle, co pozwoli uniknąć bolesnego zjawiska olśnienia. Nasze propozycje od Argon to lampki Lord - biurkowa w kolorze terakoty czy regulowany, bordowy kinkiet ścienny.
Lampka biurkowa może mieć także zróżnicowane podstawy i sposoby montażu. W zależności od wielkości biurka i temperamentu ucznia, należy wybrać odpowiedni sposób mocowania – bądź w formie klasycznej podstawy, która musi być ciężka i stabilna po to, aby przypadkowe potrącenie ręką nie przewróciło urządzenia, bądź też w postaci zacisku biurkowego. Jeszcze jednym, alternatywnym rozwiązaniem jest lampka z regulacją montowana na ścianie, jak np. model Zakyntos z białym abażurem od Argon.
W dobie cyfryzacji życia, nauki i pracy trzeba też mieć na uwadze to, że uczniowie współcześnie korzystają nie tylko z papierowych, drukowanych materiałów, jak podręczniki czy zeszyty, ale wiele czynności wykonują na komputerze, a obecność monitora komputera, laptopa czy tabletu całkowicie zmienia zasady projektowania oświetlenia zadaniowego, w ramach którego mieszczą się właśnie lampki na biurko. W pierwszej kolejności chodzi tu o eliminowanie refleksów i odbić na szklanej powierzchni ekranu, ponieważ obniża to znacząco kontrast, jak i zmusza dziecko do ciągłego mrużenia oczu.
Jak prawidłowo ustawić lampkę na biurku?
Nawet jeśli zaopatrzymy nasze dziecko w najlepszą lampkę biurkową na rynku, to nie uzyskamy oczekiwanych rezultatów dla zdrowia, jeśli będzie ona nieprawidłowo umieszczona na blacie. Wybierając miejsce na lampkę biurkową należy mieć na uwadze trzy zasady - przeciwieństwa dłoni, która mówi o umieszczeniu lampki z właściwej strony w zależności od tego, którą dziecko pisze lub rysuje. Jeśli nasza pociecha jest praworęczna, to lampka musi stać po lewej stronie biurka, a jeśli leworęczna – po stronie prawej. Dzięki temu dłoń trzymająca długopis, ołówek czy kredkę nie będzie rzucała cienia na pisany tekst bądź tworzony obrazek.
Kolejna zasada to stosowanie oświetlenia warstwowego, a więc unikanie tzw. syndromu latarni morskiej. Co to oznacza w praktyce? Otóż nie należy pozwalać dziecku na naukę przy włączonej lampce biurkowej, a jednocześnie w całkowicie ciemnym pokoju, ponieważ taki drastyczny kontrast między jasną plamą światła na zeszycie a ciemnością wokół stymuluje permanentny, wycieńczający skurcz źrenic. Zatem podczas nauki czy innej pracy przy biurku zawsze powinno być włączone oświetlenie ogólne pokoju, w postaci lampy wiszącej o neutralnej barwie jako tło, a sama lampka biurkowa ma wówczas pełnić rolę światła zadaniowego.
I jeszcze zasada trzecia – dostosowanie wysokości oświetlenia do linii wzroku. Klosz lampki biurkowej powinien znajdować się poniżej linii oczu dziecka, które siedzi przy biurku w sposób prawidłowy, czyli w pozycji wyprostowanej. Jeśli więc dziecko patrząc przed siebie widzi bezpośrednio świecące diody LED, to znaczy, że lampka jest za wysoko lub jest źle nachylona, co będzie powodowało u dziecka efekt olśnienia i ból głowy.
Wybór lampki na biurko dla ucznia to zatem nie tylko inwestycja w wystrój jego pokoju czy aranżację biurka, a przede wszystkim w jego zdrowie fizyczne, komfort psychiczny, jak i efektywną naukę.
facebook instagram