Aranżacja pokoju nastolatka to jedno z większych wyzwań dla architektów wnętrz, ale także dla rodziców, ponieważ to przestrzeń, która musi łączyć bardzo zróżnicowane funkcje – stanowić miejsce do nauki, oazę prywatności, multimedialne centrum rozrywki, sypialnię, jak i miejsce spotkań z przyjaciółmi. To wielozadaniowe miejsce musi więc posiadać doskonale dobrane do stylu i potrzeb funkcjonalnych lampy, na czele z oświetleniem ogólnym w postaci lampy wiszącej. Większość użytkowników, w tym również nastolatków i ich rodziców wybierając lampę kieruje się jedynie jej formą i wyglądem, zwracając uwagę przede wszystkim na to, aby pasowała do stylu wnętrza. Tymczasem równie, jeśli nie bardziej istotna jest kwestia doboru lampy zgodnie z założeniami psychologii rozwoju, ergonomii, a także zdrowia oczu. Dlaczego? Ponieważ nieprawidłowo dobrana lampa wisząca może powodować ciągłe zmęczenie, bóle głowy, problemy z koncentracją, a w skrajnych przypadkach nawet pogłębienie wady wzroku u rozwijającego się młodego człowieka. Jak zatem dokonać właściwego doboru lampy wiszącej do pokoju nastolatka i na jakie aspekty trzeba koniecznie zwrócić uwagę? Wyjaśniamy.
Jakie parametry wpływają na ergonomię oświetlenia?
Przed rozpoczęciem poszukiwań tego właściwego, idealnego modelu wiszącej lampy, trzeba koniecznie zapoznać się z parametrami, które podawane są na opakowaniach żarówek, jak i ze specyfikacją techniczną różnych typów opraw, ponieważ to te czynniki właśnie decydują o tym, jak mózg i oczy nastolatka będą reagować na otoczenie.
Pierwszym z parametrów jest natężenie światła, czyli inaczej strumień świetlny określany w lumenach. Lampa wisząca jako podstawa oświetlenia ogólnego w pokoju nastolatka pełni rolę zastępczą w stosunku do światła dziennego, zatem ma za zadanie równomiernie oświetlić cały pokój, eliminując przy tym głębokie cienie. Przy średniej powierzchni pokoju nastolatka na poziomie między 12 a 15 m2, strumień świetlny emitowany przez tego typu lampę powinien wynosić od 1500 do 2500 lumenów. Zatem jeśli stawiamy na lampę wiszącą posiadającą więcej niż jedno źródło światła, to wówczas wartości poszczególnych żarówek należy do siebie dodać.
Kolejna kwestia to temperatura barwowa wyrażana w Kelwinach, która ma wpływ na rytm dobowy nastolatka, a co za tym idzie – na jego układ nerwowy. Temperatura barwowa wpływa na wydzielanie przez organizm melatoniny, czyli tzw. hormonu snu, jak i kortyzolu. Wieczorem wskazane jest oświetlenie służące relaksowi, wyciszeniu i spaniu. Najlepsza jest tu zatem barwa ciepła światła, na poziomie 2700K - 3000K. Z kolei barwa neutralna światła sprzyja zachowaniu równowagi i ułatwia codzienne funkcjonowanie, stanowiąc doskonałą bazę świetlną dla całego wnętrza. Barwa neutralna ma 4000K. Natomiast zimny odcień światła sprzyja skupieniu i stymuluje do pracy i nauki, przyjmując wartości 5000K - 6500K. Jakie ma to odniesienie do potrzeb nastolatka? Otóż pokój nastolatka, jako miejsce wielofunkcyjne – zarówno do nauki, jak i do odpoczynku, potrzebuje światła neutralnego, które jest najbardziej zbliżone do światła słonecznego, zatem nie przekłamuje barw, ale też nie męczy oczu i sprzyja koncentracji, nie pobudzając przy tym organizmu do stanu nadaktywności przed snem.
Rozwiązaniem idealnym do pokoju nastolatka są też lampy wiszące zintegrowane z systemem inteligentnego domu (smart home), bądź też wyposażone w żarówki LED z możliwością sterowania aplikacją lub pilotem. Umożliwia to wówczas dynamiczną zmianę temperatury barwowej światła, dając światło chłodne rano oraz podczas nauki, a ciepłe wieczorem i w czasie relaksu.
Czy konstrukcja lampy ma znaczenie?
Odpowiedź jest jednoznaczna – oczywiście, że tak, ponieważ kształt klosza, materiał, z jakiego został wykonany, jak i jego konstrukcja w lampie wiszącej decydują o tym, w jaki sposób światło będzie się rozchodziło po całym pomieszczeniu. Wybór właściwie skonstruowanej do potrzeb naszego nastolatka lampy wiszącej, jak np. nowoczesna lampa wisząca Bolton w kolorze terakoty, która łączy minimalistyczny design z artystycznym wyrazem, pozwoli więc uniknąć problemów z ergonomicznym zagospodarowaniem przestrzeni. Jeśli chodzi o konstrukcję klosza lampy wiszącej, możemy dokonać wyboru z dwóch ich głównych typów – kloszy otwartych oraz zamkniętych, a także pod względem materiału – szklanych czy z tkaniny bądź metalu. Jak sprawdzą się poszczególne typy kloszy lamp dla nastolatka we wnętrzu zamieszkiwanym przez młodego człowieka? Klosze szklane, całkowicie transparentne, chociaż bardzo modne i efektowne, to jednak w pokoju nastolatka mogą się nie sprawdzić, ponieważ jeśli żarówka znajdzie się na linii wzroku stojącego lub leżącego na łóżku młodego człowieka, to będzie ona powodować olśnienie, czyli efekt oślepienia, wywołujące zmęczenie oczu. Z kolei klosze nieprzeźroczyste, kierują światło tylko w dół, tworząc na podłodze plamę mocnego światła, a resztę wnętrza pozostawiając w mroku. Taki wysoki kontrast zmusza wzrok nastolatka do ciągłej i przy tym męczącej akomodacji za każdym razem, gdy podniesie on wzrok znad biurka. Najlepszy wybór może tu więc stanowić oprawa z kloszami z mlecznego szkła, matowego tworzywa bądź też gęstych tkanin rozpraszających światło we wszystkich kierunkach, bądź też lampy wiszące sufitowe kierujące światło ku górze, które odbija się i wraca w miękkiej i bezcieniowej formie.
Jakie parametry oświetlenia wpływają na zdrowie nastolatka?
Wybierając lampę do pokoju nastolatka bezwzględnie trzeba też brać pod uwagę jego zdrowie psychofizyczne, a na nie wpływ mają przede wszystkim dwa parametry - wskaźnik oddawania barw CRI oraz efekt mrugania światła (tzw. Flicker Effect).
CRI określa, jak naturalnie wyglądają kolory w świetle sztucznym. Im wyższa wartość, przy maksimum 100, tym lepsze odwzorowanie kolorów, co w pokoju młodego człowieka ma duże znaczenie, ponieważ często rysuje, uczy się z kolorowych podręczników, projektuje na komputerze czy chociażby dobiera ubrania. W takim wypadku CRI powinno wynosić przynajmniej 80, a optymalnie – 90. Niskie CRI (mniejsze niż 80) powoduje, że otoczenie wydaje się sine, szare i nienaturalne, co długofalowo obniża nastrój.
Z kolei efekt migotania, który występuje w żarówkach niższej jakości, jest niewidoczny dla oczu ludzkich ze względu na częstotliwość tego migotania, jednak jest doskonale, podświadomie rejestrowany przez mózg i siatkówkę oka. W jaki sposób można sprawdzić, czy żarówka daje taki efekt? Można nakierować na zapaloną lampę aparat smartfona i jeśli występuje efekt migotania, to na ekranie pojawią się charakterystyczne, skaczące czarne pasy.
Dlaczego lepiej unikać migoczących żarówek w pokoju nastolatka? Ciągłe przebywanie w pomieszczeniu z takim światłem górnym będzie powodowało niewytłumaczalne bóle głowy, rozdrażnienie, brak możliwości skupienia uwagi na nauce czy pieczenie oczu. Zatem wybierajmy tylko żarówki i oprawy oznaczone jako „Flicker-Free” lub „No Flicker”.
Jak oświetlenie w pokoju nastolatka przekłada się na funkcjonalność i bezpieczeństwo?
Pokój nastolatka to bardzo dynamiczne miejsce, które służy i wypoczynkowi, i ćwiczeniom fizycznym, jak i graniu w gry czy spędzaniu czasu ze znajomymi. Zatem lampa wisząca dla nastolatka musi być przygotowana na wszelkie scenariusze, co wymusza niejako jej elastyczność. Ważną kwestią jest tu więc regulacja wysokości oraz lokalizacja lampy wiszącej, która przede wszystkim nie może utrudniać swobodnego poruszania się po pokoju. Proponujemy tu model eleganckiej, regulowanej lampy z tkaninowym abażurem Zakyntos. Jak to osiągnąć? Jeśli lampa została powieszona w centralnym punkcie pokoju, nad ciągami komunikacyjnymi, to jej dolna krawędź powinna być umiejscowiona na wysokości minimum 200 cm nad podłogą, tak aby wysoki nastolatek lub jego znajomi nie uderzali w nią głową czy rękami, np. podczas przebierania się. Jeśli jednak konieczne jest ze względów technicznych zawieszenie lampy niżej, chociażby nad stolikiem kawowym, to najlepiej zdecydować się na model wyposażony w regulację wysokości czy chociażby kąta padania światła. Takie rozwiązanie pozwoli na szybką adaptację oświetlenia, jeśli nastolatek np. postanowi zmienić układ mebli.
Istotną kwestią jest także bezpieczeństwo, w szczególności to materiałowe. Lepiej zrezygnować z wieszania w pokoju nastolatka lamp z ciężkimi elementami wykonanymi ze szkła czy ceramiki, ponieważ przypadkowe uderzenia w taką lampę z pewnością skończy się rozbiciem klosza, powodując niebezpieczeństwo zranienia użytkownika. Z tego względu w pokoju młodzieżowym doskonale sprawdzą się nowoczesne tworzywa sztuczne, ale także lekkie aluminium, stal malowana proszkowo, drewno czy tekstylia.
Wybierając lampę wiszącą dla ucznia, trzeba też pamiętać, że nie może ona stanowić jedynego źródła światła w pokoju, a nowoczesna aranżacja przestrzeni także we wnętrzu przeznaczonym dla młodego człowieka, musi opierać się na tzw. warstwowości oświetlenia. Lampa sufitowa młodzieżowa stanowi tu więc bazę, która musi współpracować z oświetleniem zadaniowym, takim jak lampka na biurku o chłodniejszej barwie do nauki czy oświetleniem akcentującym.
facebook instagram