Oświetlenie to jeden z najistotniejszych elementów wpływających na zużycie energii elektrycznej w domu, na szczęście jednak współczesne technologie pozwalają znacząco ograniczyć koszty tej eksploatacji bez konieczności rezygnowania z komfortu i estetyki wnętrza. W takie podejście doskonale wpisuje się dokonywanie świadomego wyboru źródeł światła, jak również właściwa temperatura barwowa oraz odpowiednie sterowanie instalacją oświetleniową. To wszystko pomoże w obniżeniu rachunków za prąd, a jednocześnie poprawi funkcjonalność przestrzeni. Jakie zatem rozwiązania warto rozważyć, aby energooszczędność szła w parze z wysoką jakością oświetlenia? Wyjaśniamy.
Dlaczego rodzaj oświetlenia ma wpływ na zużycie energii?
Jeszcze kilkanaście lat temu w przestrzeniach domowych dominowały żarówki tradycyjne, działające w ten sposób, że większość pobieranej przez nie energii zamieniana była w ciepło, a nie w światło. Zatem więc ich sprawność była niska, a to oznaczało wysokie zużycie prądu przy stosunkowo niewielkim strumieniu świetlnym. Dopiero rozwój technologii LED wraz z nowoczesnymi układami sterowania spowodował, że można obecnie uzyskać tę samą jasność światła, ale przy kilka razy mniejszym zapotrzebowaniu na energię. Ta energooszczędność oświetlenia zależy natomiast przede wszystkim od rodzaju zastosowanego źródła światła, efektywności świetlnej wyrażonej w stosunku ilości lumenów do ilości watów, a także od czasu pracy oraz sposobu sterowania i automatyzacji.
Jaką technologię oświetlenia wybrać – porównanie
Stając przed wyborem źródeł światła do domu czy mieszkania, warto w pierwszej kolejności zapoznać się z cechami każdej z najpowszechniej stosowanych technologii. Żarówki tradycyjne, żarnikowe stanowią rozwiązanie, które już odchodzi do historii, ponieważ zużywają dużo energii, a przy tym mają krótką żywotność. Nie można im odmówić emisji przyjemnego, ciepłego światła, jednak dużym minusem jest tu bardzo niska efektywność. Co więcej, w wielu krajach wycofano je już ze sprzedaży, wykorzystując je ewentualnie pod kątem dekoracyjnym.
Kolejna opcja to kompaktowe świetlówki energooszczędne, które przez wiele lat stanowiły alternatywę dla tradycyjnych żarówek, zużywając od nich mniej energii. Ich wadą było jednak to, że czas ich rozruchu był dłuższy, były też wrażliwe na częste włączanie oraz zawierały niewielkie ilości rtęci.
Standard nowoczesnego oświetlenia stanowi natomiast technologia LED, a diody LED są dziś najbardziej efektywnym i uniwersalnym źródłem światła, o bardzo niskim zużyciu energii, bardzo długiej żywotności, możliwości regulacji barwy i natężenia, jak i minimalnej emisji ciepła. Zatem przykładowo żarówka LED o mocy 8 W może zastąpić tradycyjną żarówkę 60 W, zapewniając podobną ilość światła.
Jak temperatura barwowa wpływa na efektywność użytkowania?
Energooszczędność źródła światła nie wynika tylko i wyłącznie z jego mocy, ale także odpowiedniego dopasowania do funkcji danego pomieszczenia. Zatem wybór właściwej temperatury barwowej wywiera wpływ na komfort użytkowników i ogranicza potrzebę stosowania nadmiernej liczby opraw. Źródła o ciepłej barwie doskonale sprawdzą się w sypialni i salonie, sprzyjając relaksowi i wypoczynkowi. Z kolei barwa neutralna to wybór dobry do kuchni i łazienki, gdzie poprawia widoczność przy czynnościach pielęgnacyjnych i przygotowywaniu posiłków. A chłodna barwa to z kolei rozwiązanie dobre do miejsca pracy czy nauki, które wymagają wysokiej koncentracji. Dodatkowo, dobra barwa światła do funkcji pomieszczenia to także kwestia lepszego efektu wizualnego, jednocześnie przy mniejszym zużyciu energii.
Co jeszcze wpływa na efektywność oświetlenia?
Ograniczenie poboru prądu zapewniają również systemy sterowania oświetleniem, a wśród nich ściemniacze regulujące natężenie światła, czujniki ruchu i zmierzchu, inteligentne systemy smart home, jak również programatory czasowe. Dzięki takim funkcjom, jak automatyczne wyłączanie światła w pomieszczeniach, w których nikt nie przebywa, jak i dostosowanie jasności oświetlenia do pory dnia, to sposoby na realne zmniejszenie zużycia energii bez konieczności zmiany nawyków użytkowników.
Co ważne, efektywność świetlna zależy także od konstrukcji samych lamp. Jeśli dany model ma dobrze zaprojektowany odbłyśnik, to światło będzie skierowane dokładnie tam, gdzie jest potrzebne, a straty energii zostaną wyeliminowane. Warto również zastosować kilka źródeł światła o mniejszej mocy zamiast jednego bardzo mocnego punktu, ponieważ takie warstwowe oświetlenie poprawia komfort użytkowania, a także ogranicza niepotrzebne zużycie prądu.
Warto tu również wspomnieć o najczęstszych błędach, które zwiększają zużycie energii, tak naprawdę powodując jej niepotrzebne straty. Po pierwsze, nie zaleca się stosowania zbyt mocnych źródeł światła w małych pomieszczeniach. Błędem jest również brak strefowania oświetlenia, pozostawianie włączonego światła w miejscach rzadko używanych, jak i wybór tanich LED-ów o niskiej jakości i krótkiej żywotności. W uniknięciu tego typu problemów pomaga świadome projektowanie systemu oświetleniowego.
Dokonując wyboru rodzaju źródeł światła trzeba też pamiętać, że żarówki energooszczędne to nie tylko niższe rachunki, ale także mniejsze obciążenie środowiska, wynikające chociażby z dłuższej żywotności LED-ów, oznaczającej z kolei rzadszą wymianę żarówek. Do tego niższe zużycie energii przekłada się na redukcję emisji dwutlenku węgla.
Zatem oświetlenie ma ogromny wpływ na zużycie energii w domu, ale dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii można znacząco ograniczyć koszty eksploatacji bez kompromisów w zakresie estetyki czy funkcjonalności.
facebook instagram