Projektanci współczesnego oświetlenia posługują się dla określenia rzeczywistej ilości emitowanego światła parametrem określającym strumień świetlny, czyli liczbę lumenów. Właściwy dobór światła pod kątem tej wartości nie tylko wpływa na komfort widzenia, ale również na funkcjonalność przestrzeni, panującą w niej atmosferę, ale także efektywność energetyczną. Dlatego istotne jest zrozumienie, ile światła potrzebują poszczególne pomieszczenia, ponieważ pozwoli to uniknąć zarówno niedoświetlenia, jak i nadmiernej intensywności światła, męczącej wzrok.
Czym są lumeny i dlaczego posługuje się nimi obecnie zamiast liczbą Watów?
Lumeny określają ilość światła emitowanego przez źródło, natomiast waty informują jedynie o zużyciu przez to źródło energii. W żarówkach tradycyjnych większa liczba watów oznaczała zazwyczaj jaśniejsze światło. Tymczasem w przypadku technologii ledowej, ta zależność nie jest tak oczywista i prostolinijna, ponieważ dwie lampy o tej samej mocy elektrycznej mogą generować zupełnie inną ilość lumenów. Zatem wybierając współcześnie dominujące źródła światła typu LED, trzeba zwrócić uwagę na strumień świetlny wyrażony w lumenach, jego efektywnością świetlną, jak również kąt świecenia i sposób rozproszenia światła, ponieważ świadome opieranie się na tych parametrach pozwoli idealnie dopasować oświetlenie do potrzeb konkretnego wnętrza i użytkownika.
Jakie są podstawowe zasady w doborze liczby lumenów do wnętrza?
Prostym sposobem odpowiedniego doboru oświetlenia jest określenie liczby lumenów przypadających na metr kwadratowy powierzchni wnętrza, ponieważ wartości te mogą być znacznie zróżnicowane i zależne od funkcji, jaka dane pomieszczenie spełnia. Przykładowo, najczęściej w przestrzeniach do pracy, takich jak biurko, wartość ta powinna wynosić powyżej 500 lm/m², a dla stworzenia nastroju przy wieczornej lampce wina – nie więcej jak 150 lm/m². Są to oczywiście wartości orientacyjne, a efekt świetlny jest także zależny od chociażby koloru ścian we wnętrzu, czy znajduje się w nim niski czy wysoki sufit, a także jakiego rodzaju oprawę oświetleniową chcemy zastosować.
Jak dobrać strumień świetlny do salonu?
Salon to pomieszczenie, w którym musi zostać zachowana równowaga między funkcjonalnością a atmosferą, ponieważ to wnętrze najczęściej pełni wiele funkcji, stanowiąc miejsce relaksu, spotkań rodzinnych czy towarzyskich. Najlepiej więc zastosować zasadę wielowarstwowości oświetlenia, montując główne źródło światła zapewniające około 200 do 300 lm/m², a następni uzupełnić je lampami stojącymi czy kinkietami ściennymi, które stworzą dodatkowe strefy funkcjonalne i nastrojowe. Należy się też trzymać zasady, że lepiej zamiast jednego bardzo mocnego źródła światła, zastosować kilka punktów świetlnych o mniejszej intensywności, co pozwoli na regulowanie atmosfery wnętrza za pomocą oświetlenia, w zależności od potrzeb.
Jaki strumień świetlny sprawdzi się w kuchni?
Kuchnia jest przestrzenią wymagającą dobrego oświetlenia, ponieważ wykonuje się w niej precyzyjne czynności, a więc ilość światła ma tu kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i wygody użytkowania. Oświetlenie ogólne, np. w postaci lamp zwisających z sufitu czy np. systemu szynoprzewodów, powinno zapewniać około 300 do 400 lm/m², natomiast nad blatem roboczym warto zwiększyć intensywność oświetlenia nawet do 500 lm/m². Najlepsze efekty daje tu zestawienie lampy sufitowej, oświetlenia podszafkowego oraz punktów kierunkowych nad wyspą kuchenną. Dzięki temu wyeliminowane zostają cienie, które powstają podczas przygotowywania posiłków, a ergonomia poprawia pracę.
Jakie wymagania świetlne ma sypialnia?
To miejsce, w którym powinno dominować miękkie i relaksujące światło, ponieważ w sypialni priorytetem jest komfort i wyciszenie, a zbyt intensywne oświetlenie mogłoby zaburzyć atmosferę, która ma sprzyjać odpoczynkowi. Zazwyczaj jest to maksymalnie 250 lm/m² przy świetle ogólnym, uzupełnionym lampkami nocnymi o cieplejszej barwie.
Jak dobrać strumień świetlny do innych pomieszczeń w domu?
Miejsca, które potrzebują odpowiedniego doświetlenia, to także łazienka, domowe biuro czy ciągi komunikacyjne, w szczególności zaś przedpokój. W łazience najważniejsza, jeśli chodzi o oświetlenie jest strefa lustra, w której najlepiej zamontować po obu stronach lampki pozwalające na równomiernie oświetlenie twarzy. Jest to szczególnie istotne, gdy wykonujemy przy tym lustrze makijaż czy też golimy się. Natomiast ogólne światło powinno zostać zamontowane na poziomie około 400 lm/m². Jeśli górne światło będzie zbyt mocne, to istnieje ryzyko powstania cieni, a to z kolei może utrudniać codzienne czynności pielęgnacyjne.
W domowym miejscu do pracy – czy to w pokoju ucznia, czy domowym gabinecie do pracy zawodowej, zalecane jest mocniejsze światło, nawet powyżej 500 lm/m². Oprócz oświetlenia głównego kluczowe jest tu również zastosowanie lampki biurkowej, wyposażonej w możliwość zmiany kierunku padania światła, ponieważ takie rozwiązanie pozwala skupić się na zadaniu bez zbytniego obciążania wzroku. Warto pamiętać, że dobrze zaprojektowane oświetlenie miejsca do pracy czy nauki zmniejsza zmęczenie oczu, wpływa pozytywnie na koncentrację, jak również ogranicza refleksy na ekranie komputera.
I jeszcze kwestia rodzaju i mocy oświetlenia w przestrzeniach komunikacyjnych domu, jak korytarze czy przedpokój. W tych miejscach nie jest konieczne zastosowanie bardzo intensywnego światła i zazwyczaj wystarczające jest 150 lm/m². Nie należy jednak tych przestrzeni traktować „po macoszemu” i zadbać o to, aby światło, choć mało intensywne, było równomiernie rozmieszczone, bo to pozwoli uniknąć kontrastów i cieni utrudniających poruszanie się. Często stosowanym w ciągach komunikacyjnych rozwiązaniem są plafony lub oprawy wpuszczane w sufit, ponieważ zapewniają subtelne, rozproszone światło.
Jakie są najczęstsze błędy przy doborze lumenów?
Wiele osób w ocenie potrzeb świetlnych opiera się tylko i wyłącznie na mocy jednej lampy, a pomija przy tym układ całej przestrzeni. Zatem jednym z błędów jest tu stosowanie jednego mocnego źródła światła zamiast kilku słabszych, brak montażu oświetlenia zadaniowego, ignorowanie wpływu kolorów ścian na odbicie światła, a także wybór jego zbyt zimnej barwy w strefach relaksu. Tymczasem uniknięcie tych błędów pozwala stworzyć wnętrze funkcjonalne i przyjazne dla użytkowników.
Dobór odpowiedniej liczby lumenów jest istotnym elementem projektowania oświetlenia. Wpływa on bowiem nie tylko na komfort codziennego życia, ale i na estetykę wnętrza, przy czym każde pomieszczenie ma inne wymagania. Zatem świadome planowanie oświetlenia, które uwzględnia funkcję przestrzeni, barwę światła i rozmieszczenie lamp, pozwali stworzyć harmonijne i energooszczędne środowisko do relaksu czy pracy.
facebook instagram